ज्योत दिव्याची मंद तेवते,Jyot Divyachi Mand Tevate

ज्योत दिव्याची मंद तेवते,
देवघरातिल देवापाशी
मीरा नाचे कृष्णासाठी,
चित्त रंगले कृष्णापाशी

स्वप्नी ऐकते मधुर बासरी,
मीरा होते क्षणी बावरी
आणि मनाने धावत जाते,
हितगुज करिते श्रीरंगाशी

पाषाणातहि देव पाहिले,
भजनि गायनी भान हरपले
उपहासाने जग तिज हसले,
मीरा बोले तो अविनाशी

नयनी लपले रूप सावळे,
अधरी सुकले शब्द कोवळे
त्या शब्दांतुन दर्शन घडले,
मिठी मारली चरणापाशी

ज्येष्ठ तुझा पुत्र मला,Jyeshtha Tujha Putra Mala

ज्येष्ठ तुझा पुत्र मला दे दशरथा
यज्ञ-रक्षणास योग्य तोचि सर्वथा

मायावी रात्रिंचर
कष्टविती मजसि फार
कैकवार करुन यज्ञ नाहि सांगता

शाप कसा देऊं मी ?
दीक्षित तो नित्य क्षमी
सोडतोंच तो प्रदेश याग मोडतां

आरंभितां फिरुन यज्ञ
आणिति ते फिरुन विघ्न
प्रकटतात मंडपांत कुंड पेटतां


वेदीवर रक्तमांस
फेंकतात ते नृशंस
नाचतात स्वैर सुखें मंत्र थांबतां

बालवीर राम तुझा
देवो त्यां घोर सजा
सान जरी बाळ तुझा थोर योग्यता

शंकित कां होसि नृपा ?
मुनि मागे राजकृपा
बावरसी काय असा शब्द पाळतां ?

प्राणांहुन वचनिं प्रीत
रघुवंशी हीच रीत
दाखवि बघ राम स्वतः पूर्ण सिद्धता


कौसल्ये, रडसि काय ?
भीरु कशी वीरमाय ?
उभय वंश धन्य रणीं पुत्र रंगतां

मारिच तो, तो सुबाहु
राक्षस तो दीर्घबाहु
ठेवतील शस्त्र पुढें राम पाहतां

श्रीरामा, तूंच मान
घेइ तुझे चापबाण
येतो तर येऊं दे अनुज मागुता

ज्यावरिं मीं विश्वास ठेविला,Jyavari Mi Vishvas Thevila

ज्यावरिं मीं विश्वास ठेविला ।
समजे प्राणप्रिय जो मजला ।
भजलों देवापरि मी ज्याला ।
तो ऐसा फिरला ॥

योग्य मी नव्हतों तद्भगिनीला ।
द्यावी होती अन्य नृपाला ।
कैसा मम वैरी सन्मानीला ।
हें दु:खद मजला ॥

ज्याचा सखा हरी,Jyacha Sakha Hari

ज्याचा सखा हरी ।
त्यावरी विश्व कृपा करी ॥१॥

उणें पडों नेदी त्याचें ।
वारे सोसी आघाताचें ॥२॥

तयावीण क्षणभरी ।
कदा आपण नव्हे दुरी ॥३॥

अंगा आपुले ओढोनी ।
त्याला राखतो निर्वाणी ॥४॥

ऐसा अंकित भक्तांसी ।
म्हणे नामयाची दासी ॥५॥

ज्या हरीवर मी प्रिती केली,Jya Harivar Mi Preeti Keli

ज्या हरीवर मी प्रिती केली, जडले जयाचे पिसे
तयाला काळिज नाही कसे ?

रूप सुराला भुलुनी गेले
त्याच क्षणी मी त्याची झाली
सर्वस्वा मी वाहून बसले, करून घेतले हसे;
तयाला काळिज नाही कसे ?

एकांगी का प्रीत म्हणावी
फसगत माझी का समजावी
मीलन स्वप्ने किती बघावी, कुठवर सोडू उसासे;
तयाला काळिज नाही कसे ?

जिंकू किंवा मरू,Jinku Kinva Maru

माणुसकीच्या शत्रुऊसंगे युद्ध आमुचे सरू

जिंकू किंवा मरू

लढतिल सैनिक, लढू नागरिक
लढतिल महिला, लढतिल बालक
शर्थ लढ्याची करू, जिंकू किंवा मरू

देश आमुचा शिवरायाचा,
झाशीवाल्या रणराणीचा
शिर तळहाती धरू, जिंकू किंवा मरू

शस्त्राघाता शस्त्रच उत्तर,
भुई न देऊ एक तसूभर
मरू पुन्हा अवतरू, जिंकू किंवा मरू

हानी होवो कितीहि भयंकर,
पिढ्या-पिढ्या हे चालो संगर
अंती विजयि ठरू, जिंकू किंवा मरू

जांभुळपिकल्या झाडाखाली,Jambhul Pikalya Jhadakhali

जांभुळपिकल्या झाडाखाली, ढोल कुनाचा वाजं जी
येंधळ येडं पाय कुनाचं, झिम्मा फुगडी झालं जी

समिन्द्राचं भरलं गानं, उधानवारं आलं जी
येड्यापिस्या भगतासाठी पुरतं लागिरं झालं जी

मोडुन गेल्या जुनाट वाटा, हा बोभाटा झाला जी
चोचीमंदी चोच टाकुनी, दानं उष्टं झालं जी

जांभुळीच्या झाडाखाली, कोयडं बोल बोलं जी

जांभळीचं बन थोडं, पिकून पिवळं झालं जी

जोहार मायबाप जोहार,Johar Maybap Johar

जोहार मायबाप जोहार ।
तुमच्या महाराचा मी महार ॥१॥

बहु भुकेला झालो ।
तुमच्या उष्ट्यासाठी आलो ॥२॥

बहु केली आस ।
तुमच्या दासाचा मी दास ॥३॥

चोखा म्हणे पाटी ।
आणिली तुमच्या उष्ट्यासाठी ॥४॥

जोगिया,Jogiya

कोन्यात झोपली सतार, सरला रंग,
पसरली पैंजणे सैल टाकुनी अंग
दुमडला गालिचा, तक्के झुकले खाली

तबकात राहिले देठ, लवंगा, साली.

झुंबरी निळ्या दीपात ताठली वीज
का तुला कंचनी, अजुनी नाही नीज ?
थांबले रसिकजन होते ज्याच्यासाठी
ते डावलुनी तू दार दडपिले पाठी.

हळुवार नखलिशी पुनः मुलायम पान,
निरखिसी कुसर वर कलती करुनी मान
गुणगुणसी काय ते ? - गौर नितळ तव कंठी -
स्वरवेल थरथरे, फूल उमलते ओठी.

साधता विड्याचा घाट, उमटली तान,
वर लवंग ठसता होसी कशी बेभान ?

चित्रात रेखिता चित्र बोलले ऐने,
"का नीर लोचनी आज तुझ्या ग मैने ?"

त्या अधरफुलांचे ओले मृदुल पराग -
हालले, साधला भाव स्वरांचा योग,
घमघमे, जोगिया दंवांत भिजुनी गाता
पाण्यात तरंगे अभंग वेडी गाथा.

"मी देह विकुनिया मागुन घेते मोल,
जागविते प्राण हे ओपुनिया 'अनमोल'
रक्तांत रुजविल्या भांगेच्या मी बागा,
ना पवित्र देही तिळाएवढी जागा.

शोधीत एकदा घटकेचा विश्राम
भांगेत पेरुन तुळस परतला श्याम,
सावळा तरुण तो खराच गे वनमाली
लाविते पान ... तो निघून गेला खाली.

अस्पष्ट स्मरे मज वेडा त्याचा भाव,
पुसलेहि नाहि मी मंगल त्याचे नाव;
बोलला हळू तो दबकत नवख्यावाणी

"मम प्रीती आहे जडली तुजवर राणी !"

नीतिचा उघडिला खुला जिथे व्यापार
बावळा तिथे हा इष्का गणितो प्यार;
हासून म्हणाल्ये, "दाम वाढवा थोडा ...
या पुन्हा, पान घ्या ..." निघून गेला वेडा !

राहिले चुन्याचे बोट, थांबला हात,
जाणिली नाही मी थोर तयाची प्रीत,
पुन:पुन्हा धुंडिते अंतर आता त्याला
तो कशास येईल भलत्या व्यापाराला ?

तो हाच दिवस हा, हीच तिथी, ही रात,
ही अशीच होत्ये बसले परी रतिक्लांत,
वळुनी न पाहता, कापित अंधाराला
तो तारा तुटतो - तसा खालती गेला.

हा विडा घडवुनी करिते त्याचे ध्यान,
त्या खुळ्या प्रीतीचा खुळाच हा सन्मान;
ही तिथी पाळिते व्रतस्थ राहुनी अंगे
वर्षात एकदा असा 'जोगिया' रंगे.

जो लोककल्याण साधावया,Jo Lok-Kalyan Sadhavaya

जो लोककल्याण । साधावया जाण ।
घेई करी प्राण । त्या सौख्य कैचे ॥

बहु कष्ट जीवास । दुष्टान्न उपहास कारागृही वास ।
हे भोग त्याचे । निंदा जनीं त्रास ।
अपमान उपवास । अर्थी विपर्यास । हे व्हावयाचे ॥

जो तो सांगे ज्याला त्याला,Jo To Sange Jyala Tyala

जो तो सांगे ज्याला त्याला
वेड लागले राधेला

पितांबराची साडी ल्याली
मोरपिसांची करी काचोळी
वेळी अवेळी काजळकाळी
उटी लाविते मुखचंद्राला

विळखा सुंदर कचश्रेणीचा
मुकुट चढविते फुलेवेणीचा
हार अर्पिता मुक्तामणिचा
मोडीत डोळे प्रतिबिंबाला

डुंबत अविरत यमुना डोही
राधेची ती कृष्णा होई
मिठी मारते ओलेतीही
शेषशायी भगवंताला

जो जो गाई कर अंगाई,Jo Jo Gai Kar Angai

जो जो गाई ! कर अंगाई !
जोजविते तुजला आई

प्रेमभुकेल्या बाळासाठी
भाव दयेचा जागे पोटी

घास मुखीचा घाली ओठी
चोचीतला इवला कण देई
जो जो गाई ! कर अंगाई !

चिउकाऊच्या सांगे गोष्टी
फूलपऱ्यांची जागे सृष्टी
स्नेहसुधेची होता वृष्टी
मोहरते, फुलते, नवलाई
जो जो गाई ! कर अंगाई !

बालमनाची ओली माती
पुण्यात्मा हा घेई हाती
मूर्त नवी ये आकारा ती
ज्योत जळे, उजळे जळताही
जो जो गाई ! कर अंगाई !

जो काल इथे आला,Jo Kaal Ithe Aala

जो काल इथे आला तो पाऊस वेगळा होता
आभाळ निराळे होते, तो मेघ वेगळा होता

ओलेत्या चिंब क्षणीही रक्तात निखारे होते
ती जुनीच होती सलगी, पण स्पर्श कोवळा होता

वेचली फुले थेंबांची ओठही फुलांचे होते

डोळ्यांत पावसामधला निथळता जिव्हाळा होता

पाऊस असा आला की अद्याप थांबला नाही
ह्या अशा पावसासाठी सोसला उन्हाळा होता

जो आवडतो सर्वांला,Jo Aavadato Sarvala

जो आवडतो सर्वांला तोचि आवडे देवाला

दीन भुकेला दिसता कोणी, घास मुखीचा मुखी घालुनी
दुःख नेत्रीचे घेता पिउनी, फोडि पाझर पाषाणाला

घेउनि पंगु अपुल्या पाठी, आंधळ्याची होतो काठी
पायाखाली त्याच्यासाठी, देव अंथरी निज हृदयाला

जनसेवेचे बांधुन कंकण, त्रिभुवन सारे घेई जिंकुन
अर्पुन आपुले हृदसिंहासन, नित भजतो मानवतेला

जैसे ज्याचे कर्म तैसे,Jaise Jyache Karma Taise

जगी जीवनाचे सार घ्यावे जाणूनी सत्वर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे ईश्वर

क्षणीक सुखासाठी अपुल्या, कुणी होतो नितीभ्रष्ट
कुणी त्यागी जीवन अपुले दुःख जगी करण्या नष्ट
देह करी जे जे काही आत्मा भोगितो नंतर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे ईश्वर

ज्ञानी असो की अज्ञानी, गती एक आहे जाण
मृत्यूला न चुकवी कोणी थोर असो अथवा सान
सोड सोड माया सारी आहे जग हे नश्वर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे ईश्वर

मना खंत वाटूनी ज्याचे, शुद्ध होई अंतःकरण
क्षमा करी परमेश्वर त्या जातो तयाला जो शरण
अंत पृथ्वीचा मग आला युगे चालली झरझर
जैसे ज्याचे कर्म तैसे फळ देतो रे ईश्वर

जेव्हां जेव्हां वाढायातें,Jevha Jevha Vadhayate

जेव्हां जेव्हां वाढायातें येइ सुभद्रा ती त्या यतितें ।
भुलुनि पाहुनि तद्‌रूपातें तैसे नाना ढंग करी ॥

पंक्तीमध्यें नसतों जरि मी भोळे तुम्हां पाहुनि नामी ।
भलतें भलतें करितीं स्वामी निश्चयपूर्वक मज वाटे ॥

जेव्हा तुला मी पाहिले,Jevha Tula Mi Pahile

जेव्हा तुला मी पाहिले, वळुनी पुन्हा मी पाहिले

काही न आता आठवे, होतो कधी का भेटलो
पटता खुणा या वाद का, होतो कधी का भेटलो ?
या सागराने का कधी, होते नदीला पाहिले ?

जाणी तुझे नच नाव मी, प्रीती अनामिक जन्मता
वारा विचारी का फुला, हा गंध आहे कोणता ?
तू ऐस कोणी कामिनी, मी स्वामिनी तुज मानिले !

होऊन एकच चालणे, या दोन वाटा संपती
उंचावते तेथे धरा, आभाळ येई खालती
हरतात दोघेही जिथे, कोणी कुणाला जिंकिले ?

जेव्हा तुझ्या बटांना उधळी,Jevha Tujhya Batana Udhali

जेव्हा तुझ्या बटांना उधळी मुजोर वारा
माझा न राहतो मी हरवून हा किनारा

आभाळ भाळ होते, होती बटाहि पक्षी
ओढून जीव घेते पदरावरील नक्षी
लाटांस अंतरीच्या नाही मुळी निवारा

डोळे मिटून घेतो, छळ हा तरी चुकेना
ही वेल चांदण्याची ओठांवरी झुकेना
देशील का कधी तू थोडा तरी इषारा ?

नशिबास हा फुलांचा का सांग वास येतो
हासून पाहिल्याचा नुसताच भास होतो
केव्हा तुझ्या खुषीचा उगवेल सांग तारा ?

जेव्हा तिची नि माझी,Jevha Tichi Ni Majhi

जेव्हा तिची नि माझी चोरून भेट झाली
झाली फुले कळ्यांची, झाडे भरास आली

दूरातल्या दिव्यांचे मणिहार मांडलेले
पाण्यात चांदण्यांचे आभाळ सांडलेले
कैफात काजव्यांची अन्‌ पालखी निघाली

केसांतल्या जुईचा तिमिरास गंध होता
श्वासातल्या लयीचा आवेग अंध होता
वेड्या समर्पणाची वेडी मिठी मिळाली

नव्हतेच शब्द तेव्हा, मौनात अर्थ सारे
स्पर्शात चंद्र होता, स्पर्शात लाख तारे
ओथंबला फुलांनी अवकाश भोवताली

जेथोनि उद्गार प्रसवे,Jethoni Udgar Prasave

जेथोनि उद्गार प्रसवे ॐकार ।
तोचि हा श्रीधरू गोकुळीं वसे ॥१॥

जनक हा जगाचा जीवलग साचा ।

तो हरि आमुचा नंदाघरीं ॥२॥

नमो ये वैकुंठी योगियांचे भेटी ।
पाहतां ज्ञानदृष्टी नये हातां ॥३॥


निवृत्ति साधन कृष्णरूपे खूण ।
विश्व विश्वीपूर्ण हरि माझा ॥४॥